Cách tháo, vệ sinh và lắp bình nhớt 2T đúng kỹ thuật
Bình nhớt 2T bị bẩn, có cặn đáy, rò nhớt ở đầu ống hoặc cảm biến báo mức hoạt động chập chờn đều là lúc nên kiểm tra. Trên xe 2 thì, bình nhớt không chỉ là chỗ chứa dầu mà còn là nguồn cấp trực tiếp cho bơm nhớt. Nếu bình, lưới lọc hoặc ống cấp bị bẩn và nghẹt, động cơ có thể thiếu nhớt dù trong bình vẫn còn dầu.
Việc tháo bình nhớt 2T thường thực hiện khi làm máy, thay ống nhớt, vệ sinh lưới lọc, sửa cảm biến báo mức nhớt hoặc phát hiện cặn bẩn trong bình. Công đoạn quan trọng nhất sau khi ráp là xả gió lại toàn bộ đường nhớt. Bỏ qua bước này có thể làm bọt khí nằm trong ống và khiến dầu cấp xuống bơm không đều.
Khi nào cần tháo và vệ sinh bình nhớt 2T?
- Nhớt trong bình có cặn, đục màu hoặc nghi bị lẫn nước.
- Xe để lâu không chạy, nhớt cũ đóng cặn dưới đáy bình.
- Ống nhớt xuống bơm yếu, có nhiều bọt khí hoặc không thấy dầu chảy đều.
- Lưới lọc nhớt 2T bị nghẹt.
- Đầu ống ở bình bị rịn nhớt hoặc ống đã chai cứng.
- Cảm biến báo mức nhớt 2T sáng sai, chập chờn hoặc vừa tháo dàn áo làm điện.
- Vừa thay bơm nhớt, thay ống nhớt hoặc làm lại phần sườn, dàn áo.
Không nên chỉ nhìn bên ngoài thấy bình còn trong là kết luận đã sạch. Cặn thường nằm ở đáy bình, ngay khu vực đầu ra của dầu và lưới lọc.
Cấu tạo bình nhớt 2T cần biết
Theo service manual NZ125R/NZ125RS, cụm bình nhớt gồm bình chứa, nắp bình, lưới lọc nhớt 2T, đầu nối ống nhớt cấp, cảm biến báo mức nhớt, các bu-lông bắt bình và ống dẫn xuống bơm.
| Chi tiết | Chức năng | Điểm cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Bình nhớt 2T | Chứa dầu cấp cho bơm nhớt | Cặn đáy bình, nứt, ngả màu, vị trí bắt bình |
| Nắp bình | Đậy kín và cân bằng áp suất trong bình | Ron nắp, lỗ thông hơi, ren nắp |
| Lưới lọc nhớt 2T | Giữ cặn trước khi nhớt đi vào ống cấp | Nghẹt, rách, móp hoặc đóng cặn cứng |
| Ống nhớt cấp | Đưa nhớt từ bình xuống bơm | Gập, chai, nứt, rịn đầu ống và bọt khí |
| Cảm biến báo mức nhớt | Báo mức dầu thấp trên đồng hồ | Giắc cắm, dây điện, thân cảm biến và phớt làm kín |
Dung tích bình nhớt 2T theo tài liệu là 1,2 lít. Nên dùng nhớt Honda 2T hoặc loại tương đương, có nguồn gốc rõ ràng.
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Tuýp, khóa hoặc tua vít phù hợp với dàn áo và bu-lông bắt bình.
- Kềm mở kẹp ống hoặc kềm mũi nhọn.
- Khay sạch để hứng nhớt 2T cũ.
- Giẻ sạch, không xơ.
- Găng tay và chai chứa nhớt cũ.
- Nhớt 2T mới để châm lại và mồi đường dầu.
- Ống nhớt, kẹp ống hoặc lưới lọc mới nếu chi tiết cũ đã hư.
Trước khi làm, nên chuẩn bị sẵn nắp đậy hoặc nút bịt sạch cho các đầu ống. Mục đích là tránh bụi lọt vào hệ thống trong lúc tháo.
Các bước tháo bình nhớt 2T
1. Tháo dàn áo để tiếp cận bình nhớt
Tháo phần dàn áo che bình nhớt theo đúng thứ tự của xe. Không giật mạnh dàn áo vì có thể làm đứt dây điện của cảm biến hoặc kéo căng ống nhớt.
Sau khi thấy bình, lau sạch khu vực quanh nắp, đầu ống và chân cảm biến. Bước này giúp hạn chế cặn bẩn rơi vào bình hoặc đầu nối khi tháo.
2. Ngắt giắc cảm biến báo mức nhớt
Tắt khóa điện trước khi rút giắc. Nhấn đúng lẫy khóa rồi rút giắc thẳng ra, không kéo trực tiếp vào dây điện. Kiểm tra luôn chân giắc có bị xanh ten, lỏng hoặc dính nhớt hay không.
Nếu chỉ tháo bình để vệ sinh, nên đánh dấu hoặc chụp lại đường đi của dây để khi ráp không bị dàn áo đè lên.
3. Xả nhớt khỏi bình và đường ống
Đặt khay sạch bên dưới. Theo trình tự trong service manual, tháo ống nhớt cấp tại phía bơm để xả dầu, sau đó vệ sinh phần bên trong theo nhu cầu thực tế.
Trước khi tháo ống, dùng kẹp phù hợp bóp nhẹ ống để kiểm soát dòng dầu. Không dùng kềm răng bóp trực tiếp vì dễ làm ống dập, nứt hoặc nghẹt bên trong.
Nếu muốn giữ lại nhớt để kiểm tra tình trạng cặn, dùng khay sạch riêng. Không nên đổ lại vào bình nếu dầu đã lẫn bụi, nước hoặc cặn.
4. Tháo ống nhớt tại đầu ra của bình
Nới kẹp ống, sau đó xoay nhẹ đầu ống để tách khỏi đầu nối bình. Không giật mạnh vì đầu nối nhựa trên bình có thể bị nứt hoặc gãy.
Quan sát phần đầu ống sau khi tháo. Nếu ống đã chai, bị rộng miệng, nứt chân chim hoặc đổi màu đục đến mức không nhìn được bọt khí, nên thay mới.
5. Tháo bu-lông giữ bình nhớt
Tháo các bu-lông bắt bình vào sườn hoặc pát đỡ, giữ bình bằng tay khi tháo con cuối cùng để tránh làm rơi bình. Sau đó đưa bình ra khỏi xe nhẹ nhàng, tránh va vào khung, dây điện và các đầu nối.
Không dùng bu-lông để kéo hoặc ép bình vào pát khi ráp lại. Nếu vị trí bắt bình không ngay hàng, cần kiểm tra lại pát đỡ, cao su chân bình hoặc đường đi dây điện.
Cách vệ sinh bình nhớt 2T
Kiểm tra bên ngoài
Rửa sạch phần ngoài bình và kiểm tra các vị trí sau:
- Thân bình có nứt, phồng, ngả màu đậm hoặc rỉ dầu không.
- Đầu ra dầu có bị nứt, méo hoặc mòn không.
- Ren nắp bình có còn chắc không.
- Ron nắp có chai, rách hoặc biến dạng không.
- Vị trí bắt bình có bị nứt tai hoặc hư cao su đệm không.
Vệ sinh bên trong bình
Nếu chỉ có ít cặn dầu, dùng giẻ sạch không xơ hoặc nhớt 2T mới để tráng bên trong bình. Trường hợp cặn nhiều, cần vệ sinh kỹ hơn rồi để bình khô hoàn toàn trước khi lắp lại.
Không dùng nước để rửa bình rồi ráp ngay. Nước còn lại trong bình có thể đi theo đường dầu, làm nhớt bị nhiễm bẩn và gây oxy hóa các chi tiết. Cũng không nên dùng dung môi mạnh khi chưa chắc loại nhựa của bình chịu được hóa chất đó.
Sau khi vệ sinh, nhìn kỹ đáy bình bằng đèn chiếu. Nếu vẫn còn cặn đen, mảnh nhựa, bột cao su hoặc dị vật, cần làm sạch tiếp trước khi ráp.
Vệ sinh lưới lọc nhớt 2T
Lưới lọc nằm tại đầu ra của bình, có nhiệm vụ giữ cặn trước khi nhớt xuống ống cấp. Tháo lưới ra nhẹ nhàng, kiểm tra lưới có bị nghẹt, rách, móp hoặc biến dạng không.
Nếu lưới còn tốt, vệ sinh bằng dung dịch phù hợp và để khô hoàn toàn. Nếu lưới bị rách hoặc cặn bám cứng không làm sạch được, nên thay mới. Không dùng kim hoặc dây thép chọc vào lưới vì có thể làm thủng mắt lọc.
Cách lắp lại bình nhớt 2T
1. Lắp lưới lọc và kiểm tra đầu ra dầu
Lắp lưới lọc đúng chiều, bảo đảm lưới nằm chắc trong vị trí của nó. Kiểm tra đầu nối ống trên bình không có cặn hoặc dị vật trước khi đưa ống vào.
2. Đặt bình vào đúng pát đỡ
Đưa bình vào xe theo tư thế cũ, căn đúng các chân định vị và cao su đệm. Siết bu-lông bắt bình vừa đủ chắc theo quy cách của xe. Service manual phần này không ghi mô-men riêng cho bu-lông giữ bình, vì vậy không nên siết quá tay làm nứt tai nhựa hoặc hư pát.
3. Nối lại ống nhớt cấp
Đưa ống vào hết đầu nối của bình rồi đặt kẹp ống đúng vị trí. Kẹp phải giữ ống chắc nhưng không bóp nghẹt đường dầu. Sau khi lắp, dùng tay kéo nhẹ để kiểm tra ống không bị tuột.
Kiểm tra đường đi của ống từ bình xuống bơm. Ống không được gập, cạ vào cạnh sắc, nằm sát nguồn nhiệt hoặc bị dàn áo đè khi ráp lại.
4. Nối lại giắc cảm biến
Cắm giắc đến khi lẫy khóa vào đúng vị trí. Kiểm tra dây cảm biến không bị căng, không bị kẹp giữa bình và sườn, không nằm ở vị trí dàn áo có thể cạ vào khi xe rung.
5. Châm nhớt 2T mới
Châm nhớt 2T đúng loại vào bình. Không đổ lẫn nhớt cũ đã có cặn với nhớt mới. Sau khi châm, kiểm tra nắp bình và lỗ thông hơi; nắp bị bí hơi có thể làm dầu xuống bơm yếu dù ống và lưới lọc vẫn thông.
Bắt buộc xả gió sau khi tháo bình hoặc ống nhớt
Khi tháo bình, rút ống cấp hoặc để nhớt chảy hết, không khí có thể lọt vào đường dầu. Sau khi lắp lại, phải xả gió trước khi chạy xe.
Quy trình tổng quát theo service manual gồm:
- Châm đủ nhớt 2T vào bình.
- Mồi nhớt sạch vào ống cấp trước khi nối với bơm.
- Xử lý khí trong bơm cho đến khi dầu chảy đều, không còn bọt khí.
- Mồi nhớt vào ống ra trước khi nối hoàn chỉnh.
- Cho máy chạy garanti ở nơi thông thoáng.
- Giữ cần điều khiển bơm ở vị trí mở lớn khoảng 2 phút theo hướng dẫn tài liệu.
- Không kéo tua máy cao trong lúc xả gió.
- Kiểm tra lại mức nhớt trong bình, bọt khí trong ống và các vị trí rò rỉ.
Không nổ máy lâu hoặc chạy thử ngoài đường khi đường nhớt vẫn còn đoạn khí rõ rệt. Bình còn dầu không có nghĩa động cơ đang nhận đủ dầu nếu trong ống, bơm hoặc đầu nối còn không khí.
Kiểm tra sau khi ráp xong
| Hạng mục | Yêu cầu kiểm tra |
|---|---|
| Thân bình | Không nứt, không rỉ dầu, bắt chắc vào pát |
| Nắp bình | Đóng kín, ron còn tốt, lỗ thông hơi không nghẹt |
| Lưới lọc | Sạch, không rách, lắp đúng vị trí |
| Ống nhớt | Không gập, không cạ, không rịn và không có bọt khí bất thường |
| Kẹp ống | Giữ chắc, đặt đúng gờ đầu nối |
| Cảm biến báo mức | Giắc cắm chắc, dây không bị đè hoặc căng |
| Đường dầu sau xả gió | Dầu đi đều, không còn khoảng khí lớn |
Những sai lầm thường gặp
- Rửa bình bằng nước rồi không làm khô hoàn toàn.
- Chỉ vệ sinh bình nhưng bỏ qua lưới lọc ở đầu ra dầu.
- Dùng lại ống nhớt đã chai, đầu ống bị rộng hoặc có vết nứt.
- Gắn kẹp ống sai vị trí, làm rịn dầu hoặc bóp nghẹt ống.
- Ráp dàn áo đè lên đường nhớt.
- Tháo bình xong không xả gió lại hệ thống.
- Chỉ nhìn đèn báo nhớt để kết luận đường dầu đã hoạt động bình thường.
- Châm dầu cũ có cặn trở lại bình sau khi vệ sinh.
Kết luận
Tháo và vệ sinh bình nhớt 2T đúng cách giúp loại bỏ cặn bẩn, kiểm tra lưới lọc, ống dầu và cảm biến báo mức trước khi chúng gây thiếu bôi trơn. Khi tháo bình, cần giữ sạch các đầu nối, kiểm tra kỹ lưới lọc và đường ống, rồi lắp lại theo đúng vị trí.
Quan trọng nhất là phải xả gió sau khi đường dầu đã được mở. Nếu bình, lưới lọc, ống nhớt hoặc cảm biến đã hư, nên thay phụ tùng đúng loại và có nguồn gốc rõ ràng. Một hệ thống nhớt sạch, kín và không có bọt khí sẽ bảo vệ phần hơi và bộ dên tốt hơn rất nhiều.
Nguồn tham khảo: Service manual NZ125R/NZ125RS, Chương 4 – Hệ thống bôi trơn; phần bình nhớt 2T trang 4-8 và quy trình xả gió trang 4-5 đến 4-6.
